Satelita na orbicie
Chiny rozpoczęły budowę pierwszej komercyjnej konstelacji satelitów przeznaczonej do monitorowania śmieci kosmicznych. System o nazwie Gande ma docelowo składać się ze 120 satelitów, które będą przez całą dobę śledzić obiekty krążące wokół Ziemi i pomagać w zapobieganiu kolizjom na orbicie.
Pierwszy satelita konstelacji został wyniesiony na orbitę na pokładzie komercyjnej rakiety Lijian-1, która wystartowała z północno-zachodnich Chin. Nazwa projektu nawiązuje do Gan De – starożytnego chińskiego astronoma.
Śmieci kosmiczne to nieczynne satelity, zużyte stopnie rakiet oraz tysiące odłamków powstałych w wyniku kolizji i eksplozji. Poruszają się z prędkością około 7,9 kilometra na sekundę i choćby niewielkie fragmenty mogą poważnie uszkodzić satelity lub statki kosmiczne.
Według głównego inżyniera projektu, Fana Weia, nowa konstelacja wypełni lukę w komercyjnym monitorowaniu orbitalnego złomu i stanie się ważnym elementem zarządzania ruchem w przestrzeni kosmicznej.
Projekt realizuje prywatna firma ATmoto Technology z Pekinu. Pierwszy etap obejmie 14 satelitów, kolejne dwa zwiększą ich liczbę odpowiednio do 50, a następnie do 120. Pełne wdrożenie systemu planowane jest przed 2030 rokiem.
Pierwszy satelita wyposażono w komputer pokładowy wspierany przez sztuczną inteligencję. Dzięki temu może samodzielnie prowadzić obserwacje, gwałtownie reagować na zagrożenia i śledzić obiekty bez ciągłego wsparcia ze strony stacji naziemnych. W kolejnych etapach satelity otrzymają bardziej zaawansowane czujniki oraz systemy sztucznej inteligencji umożliwiające rozpoznawanie obiektów i autonomiczne podejmowanie decyzji.
Według szacunków wokół Ziemi krąży już ponad milion odłamków większych niż jeden centymetr. Ich liczba stale rośnie wraz z rozwojem przemysłu kosmicznego. Podobne systemy monitorowania wykorzystują już m.in. Stany Zjednoczone i Europejska Agencja Kosmiczna, a projekt Gande jest najnowszym przedsięwzięciem tego typu.
